به گزارش خبرنگار بینالملل تازه های اقتصاد، به نقل از الشرق، پس از گذشت ۱۰۰ روز از آغاز جنگ علیه ایران، تحلیلگران بازار انرژی با چالش بزرگی در ارزیابی میزان واقعی کمبود نفت در بازارهای جهانی روبهرو هستند؛ موضوعی که پیشبینی مسیر آینده قیمتها را در صورت تداوم اختلال گسترده در تردد کشتیها از تنگه هرمز دشوار کرده است.
بازار جهانی در نتیجه این بحران حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز، معادل یکپنجم عرضه نفت خود را از دست داده است؛ رقمی که بزرگترین اختلال ثبتشده در تاریخ بازار نفت محسوب میشود. با این حال، قیمت نفت برنت همچنان زیر ۱۲۰ دلار در هر بشکه باقی مانده است.
برای مقایسه، این رقم هنوز با رکورد تاریخی ۱۴۷ دلار در هر بشکه در ژوئیه ۲۰۰۸ فاصله دارد؛ سطحی که با احتساب تورم، معادل حدود ۲۱۰ دلار در شرایط امروز است.
این فاصله میان شدت بحران و واکنش نسبتاً محدود قیمتها، محور اصلی بحث میان دو دیدگاه عمده در بازار شده است: گروه نخست معتقدند در صورت ادامه اختلال در حملونقل نفتی خلیج فارس، قیمتها میتواند به ۱۵۰ دلار در هر بشکه برسد؛ در مقابل، گروه دوم بر این باورند که بازار بهتدریج با شرایط جدید سازگار خواهد شد، مشروط بر اینکه دامنه جنگ گسترش پیدا نکند.
اهمیت قیمت نفت در این مقطع دوچندان است؛ زیرا ثبات نسبی آن میتواند فشار سیاسی بر دونالد ترامپ برای دستیابی سریع به توافقی جهت بازگشایی تنگه هرمز را کاهش دهد. اما جهش قیمتها به محدوده ۱۵۰ دلار، خطر ورود اقتصاد جهانی به رکود را افزایش خواهد داد.
دیدگاه اول: نفت ۱۵۰ دلاری
حامیان این سناریو معتقدند بازار تاکنون به لطف مجموعهای از عوامل موقتی در برابر شوک عرضه مقاومت کرده است، اما با پایان یافتن این منابع حمایتی، کمبود واقعی نفت آشکار خواهد شد.
به باور تحلیلگران، مهمترین عوامل مهارکننده افزایش قیمت تاکنون عبارتاند از:
- استفاده از خطوط لوله جایگزین تنگه هرمز، از جمله خط لوله شرق-غرب عربستان به بندر ینبع و خط لوله امارات به فجیره که در مجموع حدود ۶.۵ میلیون بشکه در روز از کمبود صادرات را جبران کردهاند.
- افزایش تولید نفت در آمریکا، قزاقستان، گویان و برزیل.
- استفاده از ذخایر اضطراری کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی.
- عرضه نفت ذخیرهشده روسیه و ایران در دریا.
- سیاستهای دولتی برای کاهش مصرف انرژی، بهویژه در آسیا.
- کاهش تقاضا در نتیجه افزایش قیمت سوخت.
بر اساس این دیدگاه، ذخایر و منابع جایگزین به تدریج کاهش مییابند و ممکن است تا اواسط ژوئیه بخش بزرگی از آنها مصرف شده باشد.
برآوردها نشان میدهد در آن زمان بازار با کمبود حدود ۷ میلیون بشکه در روز مواجه خواهد شد؛ شکافی که میتواند قیمت نفت را به نزدیکی ۱۵۰ دلار در هر بشکه برساند.
«آموس هوکستین»، مشاور پیشین انرژی دولت جو بایدن، نیز معتقد است ذخایر جهانی با سرعتی بیسابقه در حال کاهش است و ممکن است تا اواسط ژوئیه به سطحی بحرانی برسد. به گفته او، همین بازه زمانی احتمالاً فرصت اصلی دولت آمریکا برای دستیابی به یک توافق سیاسی خواهد بود.
دیدگاه دوم: شکلگیری «وضعیت عادی جدید»
در مقابل، گروهی دیگر از تحلیلگران معتقدند ثبات نسبی قیمتها نشانه آن است که بازار خود را با شرایط جدید تطبیق داده و هرچه بحران طولانیتر شود، وضعیت فعلی بیشتر به یک واقعیت پایدار تبدیل خواهد شد تا یک شرایط اضطراری.
در بخش تقاضا، بسیاری از کشورهای آسیایی برای مقابله با هزینههای بالاتر انرژی اقدام به صرفهجویی کردهاند. دولتهای پاکستان، فیلیپین و سریلانکا هفته کاری چهارروزه را اجرا کردهاند و برخی کشورهای اروپایی از جمله آلمان، ایتالیا و اسپانیا نیز مالیات انرژی را کاهش دادهاند تا فشار بر مصرفکنندگان کمتر شود.
همچنین گزارشها نشان میدهد فعالیت پالایشگاههای جهان در ماه آوریل نسبت به سال قبل حدود ۵ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. پیشبینیها نیز حاکی از آن است که تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۶ حدود ۴۲۰ هزار بشکه در روز کمتر از سال گذشته خواهد بود.
عرضه همچنان ادامه دارد
در سمت عرضه، تولید نفت آمریکا و قزاقستان همچنان در نزدیکی رکوردهای تاریخی قرار دارد و صادرات نفت روسیه نیز ادامه یافته است. علاوه بر این، تحلیلگران بانک جی پی مورگان معتقدند با وجود بحران، روزانه حدود یک میلیون بشکه نفت همچنان از تنگه هرمز عبور میکند.
کیت دوریان، کارشناس حوزه انرژی، نیز بر این باور است که حتی در صورت بازگشایی تنگه هرمز، شرایط به وضعیت پیشین بازنخواهد گشت؛ زیرا کشورهای عربی خلیج فارس برای کاهش ریسکهای آینده به دنبال توسعه مسیرهای جایگزین انتقال نفت خواهند رفت.
با این حال، بدترین سناریو برای بازار نفت زمانی رقم خواهد خورد که جنگ از سر گرفته شود و زیرساختهای انرژی منطقه آسیب جدی ببینند.
این گزارش همچنین پیشبینی میکند حتی در صورت دستیابی به توافق میان آمریکا و ایران، به دلیل زمانبر بودن احیای کامل صادرات نفت خلیج فارس، قیمت نفت ممکن است تا سال ۲۰۲۸ در محدوده ۱۰۰ دلار یا بالاتر باقی بماند.
نظر شما